Tutaj jesteś: Strona główna
Ustaw jako stronę startową
Polanica Zdrój
Menu

Najpiękniejsze miejsca w Polsce


Brzeziny
Informacje ogólne Atrakcje turystyczne Piękno okolic Dane Teleadresowe Mapka
Nasza historia Co? Gdzie? Kiedy?
Atrakcje turystyczne » Zmień wersję prezentacji «

Brzeziński rynek
(obecnie Plac Jana Pawł II)




ma założenie średniowieczne; z jego narożników od początku XVI w. wychodziły główne ulice. W centrum placu pomnik „Bohaterom 1939 – 1945” z czterema płaskorzeźbami i pomnik Jana Pawła II.

Od ul. S. Staszica i dalej wzdłuż Mickiewicza, Sienkiewicza, Reformackiej i św. Anny neorenesansowe kamieniczki z końca XIX w., wybudowane na potrzeby naszego „miasta krawców” sprzed obu wojen światowych.

W kamienicy placu pod nr 12 był ratusz miejski w latach ok. 1900 – 1935 z zegarem na szczycie.


Ulica B. Joselewicza (dawniej Żydowska): od poł. XVI w. do 1942 r. była centrum życia społeczno – religijnego Żydów.

Na pierwszym piętrze narożnej kamienicy mieszkał rabin, dalej zachowała się szkoła (cheder) zamieniona na garaż (opuszczony).

Pozostało miejsce po lewej stronie ulicy (za magazynem) synagodze z lat 1893 – 1940 spalonej przez Niemców. Na kamienicy tablica granitowa upamiętniająca wymordowanie 6000 Żydów brzezińskich.


Kościół barokowy św. Ducha


wystawił go w 1750 r. właściciel Brzezin Józef Lasocki. Podczas okupacji był garażem hitlerowskiej OSP. W nawie zachowana tablica z końca XVIII w. upamiętniająca rodzinę Lasockich.

Od północnej strony ukryte pod ziemią fundamenty zamku Lasockich (przebadane w 1978 r.) istniejącego od XVI w. do „potopu szwedzkiego” w 1655 r.

W pobliżu kościoła zabudowa klasztoru Bernardynek, powojenna.


Kościół Podwyższenia Świętego Krzyża



Renesansowa kaplica wzorowana na zygmuntwskiej w Krakowie

 Postawiony został w najstarszej części miasta w XIV w., w stylu gotyckim. Świątynia jednonawowa z płaskim stropem zakrywającym sklepienie gotyckie.

Mieści najważniejsze zabytki Brzezin, jest jakby muzeum sztuki sakralnej. W kaplicy św. Krzyża (po lewej od wejścia głównego) z 1619 r. mieszczą się zabytkowe nagrobki, dzięki którym Brzeziny zawdzięczają swoją pozycję w polskiej sztuce renesansowej.

Na ścianie zachodniej duży nagrobek Urszuli Leżeńskiej wykuty z piaskowca przez Jana Michałowicza z Urzędowa w latach ok. 1563 – 1568. Na przeciwległej ścianie wmurowane dwie płyty nagrobne Lasockich.


Park miejski


Powstał wzdłuż ul. Piłsudskiego po 1945 r., w tym miejscu w XVIII i XIX w. istniał ogród angielski Lasockich.

Staw miejski polodowcowy sprzed ok. 10 000 lat z romantyczną wysepka zapewne usypaną. Nad brzegiem studzienka św. Jana Nepomucena patrona wód.

Obok do 1722 r. stał klasztorek sióstr. To do niego prowadził owiany legendą korytarz podziemny z fary.

Pierwsza przedstawia postać właściciela Brzezin Stanisława Lasockiego w stroju rycerskim. Obok podobna płyta jego żony (lub matki) Zofii. Oba zabytki są dłuta rzymianina Bernardina Zanobiego z 1535 r. i należą do wybitniejszych rzeźbionych portretów epoki. W nawie głównej ołtarz barokowy, złocony z 1700 r. oraz organy z 1654 r.

W kaplicy renesansowej (nazywanej Lasockich) z kopułą, ołtarz późnorenesansowy z przełomu XVI i XVII w. z rzeźbami patronów Polski: św. Wojciechem i św. Stanisławem.

W górnej niszy ulokowano rzeźby – grupę Chrystusa w Ogrójcu, późnogotyckie z ok. 1500 r. Kaplica przykryta jest kopułą renesansową z latarnią, ponoć wzorowaną na Zygmuntowskiej.

Pomieszczeniem przejściowym do niej jest kaplica późnogotycka, z I poł. XVI w. z dawnym ożebrowaniem. Z niej prowadzą drzwi do kaplicy podziemnej (krypty) – mauzoleum rodowego Lasockich.

Tu mieszczą się dwa murowane skrzyniowe sarkofagi pierwszych właścicieli Brzezin (1462 – 1600 r.).

Krypta Lasockich

Mauzoleum Lasockich w podziemiach kościoła farnego

Nad grobowcami są kamienne medaliony z ich portretami w wieńcach laurowych i tytułami. Krypta pochodzi z ok. 1600 r., a podobną możemy zobaczyć dopiero w warszawskiej katedrze św. Jana. Plebania w stylu klasycystycznym z 1890 r.

Na ogrodzeniu przy plebanii  dwie tablice granitowe poświęcone A.F. Modrzewskiemu, proboszczowi brzezińskiemu 1540 – 1558.

Nagrobek Urszuli Leżeńskiej w kościele farnym

Pałacyk neoromantyczny z 1903 r.
ul. Piłsudskiego 49


W zbudowanym w stylu angielskich pałacyków myśliwskich (neogotyk) od 1981 r. mieści się główna siedziba muzeum.

Obejmuje ono także zabytkową willę w podwórku z 1900 r. Muzeum specjalizuje się w dawnym, głośnym krawiectwie „miasta krawców” w latach ok. 1900 – 1939.


Eksponuje bogate zbiory maszyn odzieżowych, żelazek, zrekonstruowany warsztat krawiecki. Są ekspozycje poświęcone najdawniejszej historii miasta, izba ludowa , salonik mieszczański i wystawy czasowe.

Na frontonie zabytkowego pałacyku tablice pamiątkowe: pisarki Marii Buyno – Arctowej i Zbigniewa Zamachowskiego urodzonych w tym miejscu. Przy ulicy blisko 300 letnia lipa, najpotężniejsze drzewo w mieście.

Kościół modrzewiowy św. Anny
przy placu o tej samej nazwie


Najdawniejszy drewniany kościółek w tym miejscu istniał zapewne w XV w.

Na początku XVI w. prowadziła do niego od głównego rynku (dziś pl. Jedności) nowo założona ulica Nowa albo Zielona, czyli obecna św. Anny.

Przez stulecia przy kościółku był rynek, zwany św. Anny. Tędy prowadził ważny szlak handlowy z Wielkopolski i Kujaw do Piotrkowa i Krakowa.

W 1616 r. wojewoda podlaski Stanisław Warszycki ufundował murowaną kaplicę, wymienioną w opisie podróżnika z Inflant Ulryka Werduma w 1671 r.: „Jest to ładne miasteczko  z farą, bernardyńskim (powinno być: franciszkańskim) kościołem, kaplicą św. Anny i szpitalem św. Ducha.”

W 1719 r. mieszczanin brzeziński Stanisław Bujakiewicz ufundował dzisiejszy kościółek modrzewiowy, po części przebudowując stary z zachowaniem fragmentu murowanej kaplicy widocznej od ściany wschodniej. Tam  długo we wnęce stała figurka drewniana św. Weroniki, zapewne część grupy Chrystusa.

Obecny kościółek jest konstrukcji zrębowej oszalowany w 18 61 r. i ponad 20 lat temu .

Świątynia zwrócona jest prezbiterium (częścią z ołtarzem) na południe. Wewnątrz posiada płaski sufit drewniany z belką tęczową zapewne z dawnego kościółka, z trzema nieczytelnymi inskrypcjami.

Ołtarz główny wystawiono w I poł. XVII w. z obrazem św. Trójcy, później silnie przemalowanym.

Ołtarz boczny pochodzi z początku XVII w. z obrazem św. Walentego, również przemalowanym.

Zachowała się kropielnica gotycka z wyrytymi na niej: krzyżem oraz łukiem i strzałą. Pochodzi stąd wspomniana nieduża  rzeźba drewniana św. Weroniki z chustą przy twarzy, o charakterze ludowym z XVIII w. Obecnie trwają w kościele prace renowacyjne.


Kościół oo. franciszkanów


W roku 1627 reformaci prowincji wielkopolskiej pw. św. Antoniego zaproszeni przez Kaspra Lasockiego przyjęli nową fundację w Brzezinach. Fundatorem drewnianego klasztoru był Adam Wężyk, kościoła zaś Marcin Wielkowski. Konsekracji dokonał biskup włocławski Maciej Łubieński 28 VIII 163 r.

Obecny kościół, wystawiony na miejscu poprzedniego staraniem Adama Lasockiego i jego żony Teofili, konsekrował sufragan włocławski Andrzej Albinowski 28 VIII 1700 r. Budynek klasztorny wznoszono etapami z ofiar różnych dobrodziejów. W 1736 r. zabudowania klasztorne opasano murami.

W latach 1755 – 1763 świątynia otrzymała jednolite wyposażenie wnętrza, dzieło snycerza Józefa Eglaunera.

W roku 1864 zamknięto klasztor za udział zakonników w powstaniu styczniowym.

Kościół obsługiwał kapłan diecezjalny i on też zajmował część klasztoru. Kilka cel narożnych na piętrze przerobiono na cerkiew. W pozostałej części zabudowań mieściły się urzędy starostwa. Franciszkanie prowincji Matki Bożej Anielskiej objęli kościół i klasztor w 1921 r.

W czasie II wojny światowej w roku 1941, Niemcy usunęli zakonników, a kościół zamienili na skład ubrań i amunicji. Dnia 19 stycznia 1945 r. okupanci podpalili zabudowania. Wypaliło się wnętrze kościoła oraz uległ zniszczeniu klasztor.

Odrestaurowano je w latach 1947 – 1952; również w następnych latach podejmowano szereg prac restauracyjnych i uzupełniających, które prowadzi się do dzisiaj, m. in. adaptując nie wykończone jeszcze wschodnie skrzydło klasztoru, w którym wystawiono salę teatralno-kinową „Pokój i Dobro”.

W obrębie murów klasztornych powstał parking dla wiernych przyjeżdżających do klasztoru. W ogrodzie urządzono boiska sportowe. 7 lutego 2009 r. poświęcono odrestaurowany wg przedwojennych planów ołtarz główny kościoła, którego patronem jest św. Franciszek.

30 listopada 2008 r. dekretem Ks. Abp Władysława Ziółka, Metropolity Łódzkiego erygowano przy klasztorze parafię pw. św. Franciszka z Asyżu.

Duszpasterstwem objęci są parafianie, sympatycy klasztoru, siostry bernardynki, szpital powiatowy w Brzezinach, Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1, Szkoła Podstawowa w Bogdance oraz szereg grup formacyjnych (Franciszkański Zakon Świeckich, Rodzina Radio Maryja, ministranci, scholka, Krąg biblijny, Żywy Różaniec…). Zakonnicy służą pomocą duszpasterską okolicznym parafiom.

Muzem Regionalne w Brzezinach
marsz. Józefa Piłsudskiego 49, 95-060 Brzeziny, Polska 
+48 46 874 33 82



Godziny otwarcia:
Pon - Pt.:    08.00 - 16.00

Sobota: nieczynne dla zwiedzających, z wyłączeniem grup zorganizowanych po uprzedniej rezerwacji telefonicznej.

Niedziela: 11.00 - 17.00

Rezerwacje można składać:
telefonicznie: 46 874 33 82,
mailowo: muzeum.brzeziny@neostrada.pl

Ceny biletów:
Normalny: 5 zł, grupowy: 3zł, ulgowy: 3 zł


Wystawa stała, jaką proponuje Muzeum Regionalne w Brzezinach, jest ciekawą podróżą w nieistniejący dziś świat „miasta krawców". Odtworzony warsztat Krawiecki prezentuje typowe miejsce pracy brzezińskiego krawca.

Dowiemy się, kim był preser i podręczny, co należało do ich obowiązków. Co było modne, jakie stroje nosiły brzezińskie elegantki?

Czy żelazko na pewno miało " duszę" i do czego służył "wilk"? Chętni będą mogli przekonać się, jak trudną sztuką było prasowanie ciężkim przemysłowym żelazkiem na węgiel drzewny, jakiej wprawy wymagało uprasowanie drobnych części ubioru malutkim żelazkiem na duszę.

Muzeum posiada dość liczną kolekcję żelazek (ok. 200), co sprawia, iż jest to jeden z najbogatszych zbiorów w Polsce - obok największej kolekcji zgromadzonej w Muzeum Sprzętu Gospodarstwa Domowego w Ziębicach, liczącej 623 żelazka i Muzeum Narodowego we Wrocławiu posiadającej 97 żelazek.

Zbiory wzbogaca kilkadziesiąt egzemplarzy maszyn krawieckich, głównie firmy " Singer" oraz dziurkarki, napownice, prasulce i maszyny krojcze.


Izba ludowa z początku XX wieku.

Muzeum Regionalne w Brzezinach już od ponad czterdziestu lat pozyskuje przedmioty związane z kulturą, wsi Ziemi Brzezińskie.

Kolekcja obejmuje przede wszystkim elementy stroju ludowego. Męski strój brzeziński zaginął bardzo wcześnie, już na początku XX wieku. W naszych zbiorach zachowały się jedynie lniane koszule z pięknymi haftami krzyżykowymi na przytamkach i mankietach, oraz skórzane buty z cholewkami.

Natomiast kobiecy strój jest bogato reprezentowany. Są, to koszule lniane, wełniaki, zapaski, czepce tiulowe, gorsety, buty, chustki szalinówki, biżuteria (prawdziwe korale i szklane paciorki) Strój brzeziński posiada odrębną, kolorystykę z przewagą, trzech barw: ciemnozielonego, chabrowego i bordo.

Ta paleta kolorów występuje na tkaninach wełnianych, z których szyto wełniaki i zapaski . Oprócz bogatej kolekcji stroju ludowego pozyskano jeszcze eksponaty z innych dziedzin życia codziennego wsi: kowalstwa ludowego, garncarstwa i wikliniarstwa.

W zbiorach muzeum znajdują, się ponadto proste narzędzia rolnicze używane w domowych zagrodach chłopskich, a także wyposażenie izby brzezińskiej. Kolekcja muzealiów liczy obecnie 850 pozycji. Na uwagę zasługują, też obrazy malarki nieprofesjonalnej, tworzącej w duchu sztuki naiwnej, Henryki Hakowej pochodzącej z Dmosina .

W spisanej przez starostę brzezińskiego Tadeusza Reindla Historii miasta Brzeziny znajdziemy ciekawą informację odsłaniającą genezę wielkiej popularności Brzezin wśród Żydów.

Otóż „pod koniec XIX wieku, w czasach pogromów Żydów w Rosji, osiedlił się w Brzezinach Aron Lechtreiger z Kiszyniowa, zupełnie biedny i zrujnowany przez pogromców.

Jako (…) znający dobrze Rosję i jej stosunki handlowe, zamówił u krawców mały obstalunek ubrań i wysłał do Rosji. Spieniężywszy ten pierwszy transport, widocznie z dużym zarobkiem, zamówił drugi, już większy.

Wyrób i handel gotowymi ubiorami zaczął rozwijać się szybko. Zjeżdżali tu kupcy z całej Rosji, Syberii, Kaukazu, Odessy, Rostowa nad Donem. Przyjeżdżali nawet kupcy z Port-Artura.”



Taka była geneza „Miasta Krawców”, które rozwijało się dynamicznie do 1914 roku, osiągając rekordową liczebność - 17 500 mieszkańców.

W miejsce drewnianych zabudowań powstały piękne kamienice, część Brzezin skanalizowano, urządzono stację telefoniczną i poczyniono odpowiednie starania o połączenie Brzezin z Łodzią i Koluszkami kolejką podjazdową-elektryczną.

Przedsiębiorstwo „Gerlicz i Ska” uzyskało nawet koncesję, dokonało pomiarów i sporządzono plany.

Niestety – wybuch pierwszej wojny światowej przerwał ten dynamiczny rozwój. Co prawda w okresie międzywojennym wciąż szyto w Brzezinach ubrania, jednak nigdy na taką skalę jak na początku XX wieku. 

Mimo to Brzeziny w przededniu września 1939 r. były dość ludnym miastem (ponad 13 000 mieszkańców), w którym trzy nacje: Polacy, Żydzi i Niemcy, tworzyły  ciekawą, pełna potencjału społeczność z niezłymi perspektywami rozwoju. II wojna światowa przyniosła ostateczną zagładę wielonarodowościowym Brzezinom.

W brzezińskim muzeum zwiedzający mogą zobaczyć m.in. jedną największych w Polsce kolekcję żelazek na węgiel drzewny, duszę, paliwo płynne i gaz, maszyn krawieckich marki Singer oraz archiwalne zdjęcia ilustrujące barwne życie wielonarodowościowego „Miasta Krawców”.

Szczególne miejsce w ekspozycji zajmuje pieczołowicie odtworzony warsztat krawiecki z lat międzywojennych. Podstawą rekonstrukcji był reportaż Konrada Wrzosa z 1932 r. „Kryzys w krawiectwie Brzezin", który ukazał się w książce „Oko w oko z kryzysem" (wyd. I 1934 r., wyd. II 1985). 

Realia pracy i życia brzezińskich krawców zwiedzającym przybliża nagranie tegoż reportażu w wykonaniu Zbigniewa Zamachowskiego.

26 maja o godz. 13.00 miał miejsce wernisaż wystawy przygotownaej w ramach obchodów 650. rocznicy ptwierdzenia praw miejsckich dla Brzezin.

Organizatorami wystawy pt. "Brzeziny 2014. Miasto zaginone - miasto odkryte." są: Instytut Archeologii Uniwersytetu Łodzkiego i Muzeum Regionalne w Brzezinach. Kutratorami: dr Lubomira Tyszler (UŁ) i Paweł Zybała (MRB). Honorowy patronat nad wystawą objął rektor Uniwersytetu Łódzkiego prof. dr hab. Włodzimierz Nykiel.

Tytuł wystawy nawiązuje do legendy o "Krakówku" - zaginionym mieście, na miejscu którego miały być lokowane Brzeziny, oraz do wyników odkryć archeologicznych prowadzonych w Brzezinach od końca lat 70. XX w. do roku 2012.

Na wystawie zgromadzono zabytki z czasów starożytnych ( II - IV w. n.e.), średniowiecza i czasów nowożytnych (XV - XVII w.) oraz pamiątki po "mieście krawców" z przełomu XIX i XX w.

Wśród ekponatów obejrzeć można m.in. słynną monstrację wieżyczkową z kościoła farnego w Brzezinach (pocz. XVII w.), która po raz pierwszy pokazana została szerszemu gronu odbiorców, oraz wirtualną rekonstrukcję brzezińskiej synagogi.

Scenariusz wystawy opracowała dr Lubomira Tyszler, która do współpracy zaprosiła kilkunastu pracowników naukowych, doktorantów i studentów z Uniwersytetu Łódzkiego, Politechniki Łódzkiej, Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu i PAN..

Centrum Kultury Fizycznej w Brzezinach
ul. Kulczyńskiego 9
, 95-060 Brzeziny

tel.: 46 875 26 57

tel.: 46 875 26 56
tel./fax: 46 875 26 46



W ofercie usług podstawowych znajduje się możliwość skorzystania z dwóch basenów:
* 25 metrowego 6 torowego basenu sportowego, w którym temperatura wody wynosi 26-27°C

* basenu rekreacyjnego o temperaturze wody ponad 30°C,

ponadto:

42 metrowej zjeżdżalni,
suchej sauny fińskiej


W ofercie dostępna jest także GROTA SOLNA, która stanowi alternatywę w stosunku do pobytu nad morzem i wpływa leczniczo na układ oddechowy i krwionośny organizmu.

GROTA SOLNA odtwarza swoisty mikroklimat panujący nad Morzem Bałtyckim lub w naturalnych grotach solnych. Zbudowana jest z kruchów solnych pochodzących z Kłodawy, zawiera wartościowe pierwiastki, takie jak jod, magnez i potas.

Dzięki zachowaniu odpowiedniej wilgotności powietrza, temperatury i cyrkulacji skład powietrza jest znacznie wzbogacony.

Specyficzną aurę Groty Solnej tworzą rozświetlone bryły soli, kruchy solne oraz relaksacyjna kojąca muzyka.

Dzięki tym walorom Grota nie tylko wpływa pozytywnie na nasze zdrowie, tak fizyczne jak psychiczne ale również działa relaksacyjnie.



Na zewnątrz budynku znajduje się boisko do piłki siatkowej plażowej, które stanowi wspaniałą alternatywę dla amatorów gier zespołowych.

Z myślą o sprostaniu Państwa oczekiwań posiadamy bogatą ofertę usług dodatkowych w postaci nauki i doskonalenia pływania, wodnego aerobiku czy zajęć z niemowlętami.

 
USŁUGI DODATKOWE

* nauka, doskonalenie pływania dla dzieci i młodzieży,
* nauka, doskonalenie pływania dla dorosłych,
* nauka, doskonalenie pływania indywidualnie uzgadniana z instruktorem,

* ćwiczenia wodne „aqua aerobik”,
* pływanie, ćwiczenia korekcyjne w wodzie,

* pływanie niemowląt i dzieci w wieku przedszkolnym z uczestnictwem rodziców.


Wszystkie zajęcia prowadzone są przez wykwalifikowaną kadrę instruktorką. Kładziemy duży nacisk na efekty w nauce i doskonaleniu pływania, dlatego też zajęcia odbywają się w grupach mniej licznych niż na innych pływalniach.

Tworzymy grupy jednorodne pod kątem wieku i zaawansowania uczestników (już od 4 osób) aby uzyskiwać większe postępy w procesie szkoleniowym. Stwarzamy również możliwość skorzystania z zajęć indywidualnie uzgadnianych z instruktorem

Boiska Sportowe „Orliki”


Orlik "Zielonka" przy SP nr 1

ul. Moniuszki 21, 95-060 Brzeziny
tel. 46 874 21 50, sp1brzeziny@gazeta.pl


Orlik "Arena" przy SP nr 2

ul. Sienkiewicza 17, 95-060 Brzeziny
tel. 46 874 23 72, sp2brzeziny@o2.pl

 


Orlik ZIELONKA

Orlik ZIELONKA

Orlik ZIELONKA

Ogólnodostępne, bezpłatne kompleksy boisk sportowe w naszym mieście powstały, dzięki rządowemu programowi „Moje Boisko – Orlik 2012”.


Orlik ZIELONKA

Orliki składają się z dwóch boisk.

Jedno przeznaczone do gry w piłkę nożną o wymiarach 26m x 56m, drugie wielofunkcyjne o nawierzchni poliuretanowej - przeznaczone do gry w koszykówkę oraz piłkę siatkową.

Orlik ZIELONKA

Ponadto w skład obiektów wchodzi także murowany budynek o powierzchni ponad 60 metrów składający się z dwóch modułów, w którym znajdą się dwie umywalnie, szatnie, toalety oraz pomieszczenie dla trenerów i magazynowe, stanowiące zaplecze boisk.

Na całym kompleksie znajduje się instalacja wodociągowa oraz kanalizacja sanitarna i deszczowa.


Orlik ARENA

Orlik ARENA

Z obiektów można korzystać od 1 marca do 30 listopada.

Zajęcia szkolne dla uczniów zkół podległych Miastu Brzeziny prowadzone pod nadzorem nauczyciela: poniedziałek - piątek - 8.00 - 16.00.


Boiska dostępne dla wszystkich chętnch:

poniedziałek - piątek - 16.00 - 21.30
sobota i niedziela - 9.00 - 21.30.

Proponowane formy zajęć:
- gry i zabawy ogólnorozwojowe dla dzieci w wieku 7 - 13 lat
- piłka nożna, piłka siatkowa, koszykówka

- badminton
- nauka gry w tenisa ziemnego

- rozgrywki w piłkę nożną Brzezińskiej Ligi Orlikowej
- udostępnianie boisk na potrzeby sportowo - rekreacyjne zaintereoswanym grupom, klubom sportowym, stowarzyszeniom


KS "Hokej - Start - Brzeziny"
ul. Sportowa 1, 95 -060 Brzeziny



BKS Start Brzeziny
ul. Sportowa 1
95 - 060 Brzeziny


Prezes Klubu - Marcin Lindner 501 504 936

startbrzeziny@wp.pl

 
Piłkarska drużyna Startu Brzeziny występuje w łódzkiej grupie klasy okręgowej oraz regionalnych eliminacjach piłkarskiego Pucharu Polski (rozgrywki podlegające pod Łódzki Związek Piłki Nożnej).

Do sekcji zalicza się również kilka grup juniorskich, w których trenuje uzdolniona młodzież z miasta i okolic Brzezin.


Hufiec ZHP Brzeziny


Cmentarz ewangelicki


W miejscowości Brzeziny, przy szosie prowadzącej do Łowicza przez Szymaniszki - Henryków - Kołacin - Kołacinek znajduje się zaniedbany, zarośnięty i wygląda na to, że przez wszystkich zapomniany cmentarz ewangelicki z przełomu XIX i XX wieku.

Położony jest przy ulicy Wojska Polskiego.

Znajdują się na nim mogiły żołnierzy niemieckich poległych podczas I wojny światowej, w trakcie bitwy pod Brzezinami z Rosjanami. Znaczna część nagrobków jest zniszczona, jak również mur cmentarny, którym został otoczony w roku 1870.


W styczniu 1945 roku radzieckie czołgi spowodowały jego znaczne zniszczenie, robiąc wyrwy w murze.

Cmentarz ewangelicki w Brzezinach znajduje się przy szosie wiodącej do Łowicza.
 
Pierwszy brzeziński cmentarz ewangelicki zlokalizowano przy cmentarzu katolickim z nadania ziemi (26 prętów) uczynionego przez Izabellę Ogińską w 1816 r. Był on użytkowany do 1852 r., mimo, że już w 1827 r. gmina luterańska nabyła teren pod nowy cmentarz.
 

Nowy – zachowany szczątkowo do dziś – usytuowany został na północny wschód od miasta przy drodze do Łowicza. Cmentarz ogrodzono parkanem w 1864 r., a trzy lata później (1867 r.) rozszerzono o ziemię darowaną przez ewangelików (Martina Klasua, Ludwiga Byczkowskiego, Augusta Schwanke).

Plany powiększenia cmentarza, oparte o rzut prostokąta stworzył geometra Konstanty Mrożek. W 1870 r. nekropolię otoczono murem ceglanym na podmurówce z kamieni polnych. Wśród innych ważnych inwestycji na cmentarzu należy wymienić jeszcze budowę studni (1910 r.) i posadzenie ok. 100 drzew (1933 r.).


Dziś znaczna ilość grobów i nagrobków jest zniszczona lub już nie istnieje. Znajdują się tu również mogiły żołnierzy niemieckich poległych w listopadzie 1914 r. podczas bitwy pod Brzezinami z wojskami rosyjskimi.


Cmentarz żydowski



Pierwsi Żydzi przybyli do Brzezin (w języku jidysz: Brezin lub Brzezin) zapewne w pierwszej połowie XVI wieku. Wiadomo, że w 1550 roku w mieście istniała ulica zwana Żydowską.

Obecność Żydów w Brzezinach przez kolejne dwieście lat nie jest najlepiej udokumentowana.

Zachowały się wzmianki o pogromie z 1626 roku, kiedy to w wyniku posądzenia o mord rytualny zginęło pięciu Żydów. Encyclopaedia Judaica wspomina też o masakrze ludności wyznania mojżeszowego, jakiej w 1656 roku dopuścili się żołnierze hetmana Czarnieckiego.


Społeczność żydowska w Brzezinach stopniowo wzrastała liczebnie. Pod koniec XVIII wieku żyło tu około 250 wyznawców judaizmu, co stanowiło 24% wszystkich mieszkańców.

W 1820 roku w mieście mieszkało 576 Żydów. Wkrótce liczba ludności wyznania mojżeszowego przerosła liczbę ludności katolickiej. W 1860 roku na 2.205 katolików i 658 luteran przypadało 2.244 żydów.

Największy napływ ludności żydowskiej przypada na koniec XIX w. i początek XX wieku. Jak podaje Jerzy Kołodziej w swym opracowaniu "Dzieje ludności żydowskiej w Brzezinach od połowy XVI do połowy XX wieku", tylko w 1907 r. do miasta przybyło 850 osadników żydowskich. W 1912 roku w Brzezinach żyło 8.214 Żydów.

 

Pod koniec XIX wieku, dzięki zaangażowaniu Żydów przybyłych z Rosji, w Brzezinach zaczyna się rozwijać na masową skalę krawiectwo chałupnicze.

Wkrótce miasto staje się największym w tej części Europy ośrodkiem krawieckim.

Ponad trzy tysiące brzezinian pracowało w tej branży, a ich wyroby sprzedawano na terenie niemal całej Rosji. Prosperita w branży krawieckiej przełożyła się też na rozwój całego miasta - w tym okresie w Brzezinach wznosi się kilkadziesiąt kamienic.

Pierwsza wojna światowa przerywa hossę, jednak do 1939 roku krawiectwo pozostanie źródłem utrzymania wielu mieszkańców.

 

W dniu wybuchu II wojny światowej w brzezińskim sztetl mieszkało około 6.850 Żydów.

Po zajęciu miasta przez nazistów, skonfiskowano majątki ludności żydowskiej, a w lutym 1940 roku utworzono getto.

Pochodzący z Brzezin Eliezer Zyskind, któremu udało się przetrwać Holocaust, tak mówi o tych dniach: "Nie wolno, nie wolno - nic Żydom nie było wolno.

Nie mieliśmy żadnych praw". Po wojnie na kanwie wspomnień Eliezera Zyskinda, jego żona Sara napisała książkę "Światło w dolinie łez".

Tych, którym dane było przeżyć koszmar życia w getcie, deportowano do Łodzi oraz obozów w Oświęcimiu i Chełmnie nad Nerem. Większość z nich nie dożyła końca wojny.

Cmentarz żydowski w Brzezinach przy obecnej ul. Reymonta powstał prawdopodobnie w szesnastym wieku i był użytkowany do czasów Holocaustu.

Cmentarz został poważnie zdewastowany przez nazistów. Żydzi, którzy po wojnie powrócili do Brzezin, na cmentarzu odnaleźli tylko jeden cały pomnik nagrobny.

 

W czasach PRL na terenie nekropolii urządzono żwirownię. Przytoczmy tu fragment wypowiedzi, jakiej w 2006 roku przewodniczący łódzkiej gminy żydowskiej Symcha Keller udzielił reporterowi Wiadomości TVP: "Prawie wszystkie kości ludzkie razem z piachem wydobyto i wykorzystano do produkcji prefabrykatów budowlanych.

Stoją dziś bloki, w ścianach których są przemielone kości ludzkie". Wiele macew zostało skradzionych i wykorzystanych do prac budowlanych, między innymi do wzmocnienia brzegów stawów rybackich.

W latach dziewięćdziesiątych XX wieku z inicjatywy potomków Związku Brzezinian w Izraelu, cmentarz uporządkowano i ogrodzono.

Dzięki pomocy mieszkańców na teren nekropolii trafiło też kilka nagrobków, znajdujących się w różnych punktach miasta.

 

W dniu 18 maja 1990 roku przy ul. Berka Joselewicza odsłonięto tablicę pamiątkową ku czci ofiar Holocaustu. Napis na niej głosi: "Pamięci męczeństwa i zagłady 6.000 Żydów brzezińskich w latach 1939 - 1945".

Związek Brzezinian w Izraelu ufundował także pomnik na terenie byłego obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem.


Warto też odwiedzić Muzeum Regionalne w Brzezinach - w jego kolekcji znajduje się zbiór judaików. Na podwórzu Muzeum zabezpieczono kilkadziesiąt odnalezionych macew.

Związek Harcerstwa Polskiego to największa organizacja młodzieżowa w Polsce. Hufiec Brzeziny zrzesza 150 osób w 12 drużynach i romadach na terenie powiatu brzezińskiego.

Wśród aktywności oferowanych przez ZHP można znaleźć wycieczki, biwaki, obozy letnie, rajdy i zimowiska.

Związek Harcerstwa Polskiego Hufiec Brzeziny. Działamy na terenie Powiatu Brzezińskiego oraz Gminy Koluszki.

Dyżur komendanta: Piątek, 13.00-16.30
dane teleadresowe
95- 060 Brzeziny
ul. Sienkiewicza 10/12 lok. 004
509 328 019
E-mail: brzeziny@zhp.pl
Zapraszamy!
Witamy
Środa, 19 grudnia 2018
Strona główna  |  Wiadomości  |  Mapa serwisu
Copyright © 2006 - 2009 VC.TravellingPolska, Wszelkie prawa zastrzeżone